Dördüncü Çağ ve Kronolojisi

“Dördüncü Çağ‘ın ilk birkaç yılı haricinde başka hiçbir şey yazmadım. (Eldarion‘un hükümdarlığının sonlarına, Aragorn‘un ölümünden yaklaşık yüz yıl sonrasına dayanan bir hikayenin başlangıcı hariç. Daha sonra, Kral’ın Barışı döneminde anlatmaya değer hiçbir öykü çıkmayacağını; Sauron‘un devrilişinin ardından yapılacak savaşların pek de ilgi çekmeyeceğini fark ettim elbette. Fakat İnsanların (öyle görünüyor ki) iyilikten er ya da geç sıkılma huyları yüzünden tam da o dönemlerde bir huzursuzluk baş göstereceğine şüphe yoktu: karanlık tarikatlar kuran gizli cemiyetler ve yetme gençler arasında yayılan ‘ork-kültleri’ ortaya çıkacaktı.)”

— J.R.R. Tolkien tarafından Peder Douglas Carter’a yazılan 338 no’lu mektuptan, 6 Haziran 1972

Yüzük Savaşı‘nın ve Üçüncü Çağ‘ın sona ermesiyle Dördüncü Çağ başladı. Barışın hüküm sürdüğü bu dönem “İnsanların Çağı” olarak da bilinirdi. Çağ; Sauron’un nihai yenilgisi, Hükmeden Yüzük‘ün yokedilişi ve Üç Yüzük‘ün Muhafızları’nın Orta Dünya‘dan En Uzak Batı’ya yelken açmasıyla şekillendi. Daha net bir tarih vermek gerekirse Dördüncü Çağ; Elflerin Orta Dünya’daki son zayıflayışının ardından, Sauron’un düşüşünden ve Tek Yüzük’ün yok edilmesinden iki yıl sonra, Gandalf, Elrond, Galadriel, Bilbo ve Frodo‘nun Ölümsüz Diyarlar‘a yelken açmasını takip eden birkaç ay içinde başladı. Üçüncü Çağ’ın bitişi ise genel olarak Elrond’un 29 Eylül Ü.Ç. 3021 tarihinde Orta Dünya’dan ayrıldığı gün kabul edilirdi.

Tarihi ve Jeopolitik Gelişmeler

Bu çağda Arnor ve Gondor‘un Númenor krallıkları yeniden toparlanırken, Cücelerin soyu tükenene dek Durin’in Hanedanı Moria‘yı geri aldı. Shire da o günlerde eski güzelliğine kavuştu. Círdan, Celeborn ve Birinci Çağ‘dan geriye kalan tüm Elfleri taşıyan Elflerin Son Gemisi, D.Ç. 171 yılından bir süre sonra Orta Dünya’dan ayrıldı. Bu gidiş, Entler ve muhtemelen Cüceler gibi yavaş yavaş kaybolan diğer ırkların ve Elflerin bütünüyle solup gitmesiyle birlikte, İnsanların Arda üzerindeki mutlak hakimiyetini başlatacaktı. Artık Orta Dünya’da pek Elf kalmamıştı; kalan küçük topluluklar ise kuytu köşelere çekilmişti. Böylece İnsanoğlu, Orta Dünya halklarının büyük çoğunluğunu oluşturur hale geldi.

Sauron’un müttefikleri büyük güç kaybetmişti. Harad yenilgiye uğratıldı ve Kral II. Aragorn Elessar ile barış imzaladı; Anduin‘in ağzında donanması tamamen yok edilen Umbar ile Güney Gondor ve doğudaki topraklar tekrar Gondor’a katıldı. Ork müttefikleri Kara Kapı Savaşı‘ndan dehşet içinde kaçarken, Rhûn‘un Doğuluları da korkunç bir mağlubiyet tattı. Yine de Kral Elessar ve Rohan Kralı Éomer gibi müttefikleri, krallıklarının güvenliğini sağlamak için ara sıra düşmanlarıyla çatışarak doğuda ve güneyde savaşlara katıldılar.

Kral Elessar D.Ç. 120 yılında hayata gözlerini yumdu ve tahtı oğlu Eldarion’a devretti. Eldarion’un saltanatı, Aragorn’un ölümünden sonra yaklaşık yüz yıl daha sürdü. Eldarion yaklaşık D.Ç. 220 yılına kadar hüküm sürdü, ancak ondan sonra Yeniden Birleşmiş Krallık‘ın krallarına ne olduğu anlatılmaz. Buna ek olarak, Ekler’in taslaklarından birinde şu sözler yer alır:

“Elessar oğlu Eldarion hakkında, muazzam bir diyara hükmedeceği, bu krallığın ondan sonra yüz İnsan nesli boyunca, yani yeni bir çağ beraberinde yeni şeyler getirene dek ayakta kalacağı ve ondan çok sonraları bile pek çok diyarın krallarının onun soyundan geleceği kehanet edilmişti.”

— Orta Dünya Halkları, “Üçüncü Çağ’ın Yılları Öyküsü”

Bu çağın sadece ilk birkaç yüzyılına dair kesin bilgiler bulunur; bu nedenle ne zaman sona erdiği tam olarak bilinmez. Yine de kuvvetle muhtemel 3 bin yıldan daha kısaydı (yaklaşık 2.430 yıl veya biraz daha fazla) ve ardından Beşinci Çağ gelmişti.

Perde Arkası

J.R.R. Tolkien, Üçüncü Çağ’ın sonu ile milattan sonra 20. yüzyıl arasındaki sürenin yaklaşık 6.000 yıl olduğunu düşünüyordu. Dördüncü ve Beşinci Çağlar da İkinci ve Üçüncü Çağlar ile aynı uzunluktaysa, 1958 yılının Beşinci Çağ’ın sonlarına denk gelmesi gerektiğini belirtmişti. Ancak 1958’de yazdığı bir mektupta çağların giderek hızlandığına inandığını, o günlerin muhtemelen Altıncı Çağ‘ın sonu ya da Yedinci Çağ‘ın başı olduğunu ifade etmişti.

Orta Dünya Takvimleri

Orta Dünya’daki tüm takvimler sayımı D.Ç. 1 olarak sıfırlamadı; hatta sıfırlayanlar bile bunu aynı yılda ya da aynı tarihte yapmadı. Bu yüzden, Dördüncü Çağ’daki bazı olayların tarihleri kullanılan takvime göre değişiklik gösterir. Dördüncü Çağ tarihleri, Shire Takvimi‘ndeki yıllardan 1421 (veya bazı durumlarda Dördüncü Çağ 25 Mart’ta başladığı için 1420) çıkarılarak hesaplanabilir.

Kırmızı Kitap‘taki tüm tarihler için Shire Takvimi sistemi baz alınmıştır ve Ş.T. 1 yılı, Ü.Ç. 1601 yılına denk gelir. Shire Takvimi’ndeki yıllar Üçüncü Çağ’ın sonunda başa dönmedi; kesintisiz olarak Ş.T. 1421’den Ş.T. 1422’ye geçiş yaptı ve “Hobbitler Çağ değişimini her ne kadar umursamış olsalar da, başlangıç tarihinin 2 Yule 1422 olduğunu savundular.” Bu da Kırmızı Kitap’taki tarihlere göre Ş.T. 1422 yılının hem Ü.Ç. 3022 hem de D.Ç. 1 olduğu anlamına gelir.

Ancak Gondor’da ve Yeniden Birleşmiş Krallık’ın Shire dışındaki tüm bölgelerinde, Ü.Ç. 3019 yılından itibaren Yeni Takvim kullanılmaya başlandı. Bu takvime göre 25 Mart Ü.Ç. 3021, Shire’daki yeni yıldan yaklaşık dokuz ay öncesine denk gelen D.Ç. 1 yılının ilk günüdür. Shire Takvimi ve Yeni Takvim yılbaşı olarak farklı günleri kullanır: Shire için 2 Yule iken Yeniden Birleşmiş Krallık’ın geri kalanı için 25 Mart’tır.

Tolkien külliyatında okurun bu farkı hesaba katmasını gerektirecek çok az tarih bulunur, çünkü Dördüncü Çağ tarihlerinin çoğu zaten doğrudan Shire Takvimi ile ifade edilmiştir. Örneğin Legolas ve Gimli‘nin Orta Dünya’dan ayrılışı Ş.T. 1541 olarak geçer. Shire Kayıtlarına Dair Not’ta yer alan istisnalar ise şunlardır:

• Tolkien, Yüzüklerin Efendisi metninin, Gondor’da çıkartılan ve üzerinde “Kral’ın Yazmanı Findegil, bu eseri D.Ç. 172’de tamamladı.” notu bulunan bir Kırmızı Kitap kopyasına dayandığını açıklar. Ekteki metikte bu tarihin Ş.T. 1592 yılına, yani Shire Takvimi’nde D.Ç. 171’e denk geldiği belirtilir; dolayısıyla bu not Yeni Takvim baz alınarak 7 Narvinyë‘den önce düşülmüş olmalıdır.
• Aynı paragrafta Tolkien, Peregrin Took‘un Gondor’da inzivaya çekilmesini “D.Ç. 64” olarak belirtir. Başka bir yerde, Peregrin ile yoldaşı Meriadoc Brandybuck‘ın sonbahar ile Ş.T. 1484’ün (Shire Takvimi’nde D.Ç. 63) bitişi arasındaki bir vakitte Gondor’a vardıkları söylenir. Bu yüzden bahsedilen “D.Ç. 64” tarihi, yine 7 Narvinyë öncesindeki Yeni Takvim’e işaret ediyor olmalıdır.
• Yüzüklerin Efendisi‘nin ilk baskısının Önsöz kısmında Üçüncü Çağ’ın “Shire’ın görkemli yılları 1418 ve 1419 ile sona erdiği” şeklinde hatalı bir bilgi verilir; oysa Çağ 1421 ve 1422 yıllarında kapanmıştır. Bu ifade ikinci baskıda düzeltilmiştir.

Dördüncü Çağ Zaman Çizelgesi (Kronolojisi)

• D.Ç. 1 / Ş.T. 1422: Shire takvimine göre Dördüncü Çağ’ın başlangıcı. Kral Elessar ve Kraliçe Arwen‘in oğlu Eldarion’un muhtemel doğum yılı.
• D.Ç. 2 / Ş.T. 1423: Adelard Took öldü. Frodo Gardner doğdu.
• D.Ç. 4 / Ş.T. 1425: Gül Gardner doğdu.
• D.Ç. 6 / Ş.T. 1427: Will Whitfoot görevden çekildi ve Samwise Belediye Başkanı seçildi. Merry Gardner doğdu. Peregrin Took, Uzunyarıklı Elmas ile evlendi. Kral Elessar, İnsanların Drúadan Ormanı‘na ve Shire’a girmesini yasaklayan bir ferman yayınladı ve Shire’ı Kuzey Asası‘nın koruması altında Özgür Topraklar ilan etti.
• D.Ç. 7 / Ş.T. 1428: Babalık Gamgee öldü.
• D.Ç. 8 / Ş.T. 1429: Pippin Gardner doğdu.
• D.Ç. 9 / Ş.T. 1430: Uzunyarıklı Elmas ile Peregrin Took’un oğlu I. Faramir Took doğdu. Merimac Brandybuck ve Vigo Boffin öldü.
• (Tarihi Belirsiz): Lothíriel ve Éomer’in oğlu Elfwine doğdu.
• D.Ç. 10 / Ş.T. 1431: Altınsaç Gardner doğdu. Odovacar Bolger öldü.
• D.Ç. 11 / Ş.T. 1432: Saradoc Brandybuck öldü. Meriadoc Erdiyarı‘nın Efendisi oldu; Kral Éomer ile Ithilien Hanımı Éowyn ona harika hediyeler gönderdi. Hamfast Gardner doğdu.
• D.Ç. 12 / Ş.T. 1433: Papatya Gardner doğdu.
• D.Ç. 13 / Ş.T. 1434: II. Paladin Took öldü. Peregrin Took Shire’ın 32. Thain‘i oldu. Kral Elessar; Thain’i, Erdiyarı Efendisi’ni ve Belediye Başkanı’nı Kuzey Krallığı‘nın Danışmanları yaptı. Samwise ikinci kez Belediye Başkanı seçildi.
• D.Ç. 14 / Ş.T. 1435: Olo Kibirliayak öldü. Çuha Gardner doğdu.
• D.Ç. 15 / Ş.T. 1436: Kral Elessar kuzeye at sürüp Evendim Gölü kıyısındaki Annúminas‘ta bir süre konakladı. Pusluçay Köprüsü‘ne gelip dostlarıyla hasret giderdi. Dúnedain Yıldızı‘nı Belediye Başkanı Samwise’a verdi ve Elanor, Kraliçe Arwen’in nedimesi oldu. Gimli’nin babası Glóin öldü. Bilbo Gardner doğdu.
• D.Ç. 17 / Ş.T. 1438: Yakut Gardner doğdu.
• D.Ç. 19 / Ş.T. 1440: Robin Gardner doğdu. Çiftçi Pamuk öldü.
• D.Ç. 20 / Ş.T. 1441: Samwise üçüncü kez Belediye Başkanı seçildi.
• D.Ç. 21 / Ş.T. 1442: Samwise, Gül ve Elanor Gondor’a at sürdü; Tolman Pamuk vekil olarak Başkanlık görevini üstlendi. Tolman Gardner doğdu.
• D.Ç. 22 / Ş.T. 1443: Samwise, Gül ve Elanor Gondor’dan ayrıldı. Filibert Bolger öldü.
• D.Ç. 27 / Ş.T. 1448: Samwise dördüncü kez Belediye Başkanı seçildi.
• D.Ç. 30 / Ş.T. 1451: Elanor Gardner, Uzak Yaka’daki Yeşiltepeli Fastred ile evlendi.
• D.Ç. 31 / Ş.T. 1452: Batı Sınırı, Kral’ın hediyesi olarak Shire’a katıldı. Pek çok hobbit buraya göç etti.
• D.Ç. 33 / Ş.T. 1454: Fastred ve Elanor’un oğlu Elfstan Akbal doğdu.
• D.Ç. 34 / Ş.T. 1455: Prens Imrahil öldü. Imrahil’in oğlu Elphir onun yerine geçerek 23. Dol Amroth Prensi oldu. Fastred ve Elanor Kule Tepeleri‘ndeki Kulealtı‘na yerleştiler; soylarından gelen Kuleli Akballar nesiller boyu burada yaşadı. Samwise beşinci kez Belediye Başkanı seçildi. Onun ricası üzerine Thain, Fastred’i Batı Sınırı Koruyucusu yaptı.
• D.Ç. 41 / Ş.T. 1462: Frodo Gardner’ın oğlu ve varisi Holfast Gardner doğdu. Samwise altıncı kez Belediye Başkanı seçildi.
• D.Ç. 42 / Ş.T. 1463: I. Faramir Took, Altınsaç Gardner ile evlendi.
• D.Ç. 48 / Ş.T. 1469: Samwise yedinci ve son kez Belediye Başkanı oldu.
• D.Ç. 55 / Ş.T. 1476: Samwise Gamgee’nin yedinci ve son Ulu Kazı Belediye Başkanlığı dönemi sona erdi.
• D.Ç. 61 / Ş.T. 1482: Gül Gamgee Yılortası Günü’nde hayata gözlerini yumdu. 22 Eylül’de Samwise Çıkın Çıkmazı‘ndan ayrılıp Kule Tepeleri’ne at sürdü ve burada son kez kızı Elanor tarafından görüldü. Daha sonra Akballar tarafından muhafaza edilecek olan Kırmızı Kitap’ı ona teslim etti. Samwise Kuleleri geçip Gri Limanlar‘a vardı ve Mithlond‘dan Denizi aşarak Orta Dünya’dan ayrıldı. Bir Yüzük Taşıyıcısı olmasından ötürü, son Yüzük Taşıyıcısı sıfatıyla yelken açtı.
• D.Ç. 63 / Ş.T. 1484: Peregrin Took, Kral Elessar’ın ricası üzerine sonraları Thain’in Kitabı olarak anılacak Periannath‘ın orijinal Kırmızı Kitabı’nın bir kopyasını çıkarttırdı. 102 yaşındaki Meriadoc Brandybuck ile 94 yaşındaki Peregrin Took, kitabı yanlarına alarak Rohan ve Gondor’da yaşamak üzere güneye doğru yola çıktılar. I. Faramir Took, babası Peregrin’in yerine Shire Thain’i oldu. Meriadoc Edoras‘a varıp sonbaharda 93 yaşında ölmeden önce Kral Éomer ile birlikte vakit geçirdi. Oğlu Elfwine Rohan tahtına çıktı. Meriadoc ve Peregrin Gondor’a geldiler ve kalan yıllarını, o yıl veya takip eden birkaç yıl içinde ölene dek bu diyarda geçirdiler. Gondor’un büyüklerinin yattığı Rath Dínen‘e defnedildiler.
• D.Ç. 67 / Ş.T. 1488: Imrahil oğlu 23. Dol Amroth Prensi Elphir öldü. Yerine oğlu Alphros geçti.
• D.Ç. 80 / Ş.T. 1501: Samwise Gamgee’nin torununun oğlu ve tarihlerde adı geçen son Gardner Ailesi lideri Tepeli Harding (Harding Gardner) doğdu.
• D.Ç. 82 / Ş.T. 1503: Faramir 120 yaşında öldü. Yerine Elboron geçerek Ithilien Prensi ve Yeniden Birleşmiş Krallık’ın Vekilharcı oldu.
• D.Ç. 91 / Ş.T. 1512: Dwalin 340 yaşında öldü.
• D.Ç. 95 / Ş.T. 1516: Elphir oğlu 24. Dol Amroth Prensi Alphros öldü.
• D.Ç. 120 / Ş.T. 1541: 1 Mart: Kral Elessar, 122 yıllık hükümdarlığının ardından 210 yaşında hayata gözlerini yumdu. Meriadoc ve Peregrin’in mezarlarının, Yüce Kral’ın yatağının yanına taşındığı söylenir. Aragorn’un oğlu Eldarion tahta çıktı ve Yeniden Birleşmiş Krallık’ın Kralı oldu. Legolas, Ithilien’de gri bir gemi inşa etti ve (artık çok yaşlı bir Cüce olan) Gimli ile birlikte Anduin’den aşağı, Deniz’in üzerinden Ölümsüz Diyarlar’a doğru batıya yelken açtı. Orta Dünya’daki Yüzük Kardeşliği böylece sona erdi.
• D.Ç. 121 / Ş.T. 1542: Arwen Undómiel 2901 yaşında Lórien‘de can verdi.
• D.Ç. 171 / Ş.T. 1592: Thain’in Kitabı’nın (Batı Sınırı’nın Kırmızı Kitabı) bir kopyası, Minas Tirith‘te Kral’ın Yazmanı Findegil tarafından tamamlandı; bu kopya muhtemelen Peregrin Took’un adı bilinmeyen bir torununun torunu tarafından sipariş edilmişti. Kopya Shire’a gönderilip Büyük Smialler‘daki kütüphanede muhafaza edildi.
• D.Ç. 171 Sonrası / Ş.T. 1592 Sonrası: VII. Durin doğup büyüdü ve Khazad-dûm‘u Durin’in Halkı olan Cüceler için geri aldı.
• D.Ç. 185 / Ş.T. 1606: Sam Gamgee’nin varisi ve torununun oğlu Tepeli Harding öldü.
• D.Ç. yaklaşık 220 / Ş.T. yaklaşık 1641: Gondor’da “karanlık tarikatlar kuran ve yetme gençler arasında ‘ork-kültlerini’ yayan bazı gizli cemiyetler” ortaya çıktı. Bu “gizli Satanist din” daha sonra ifşa edilip Gondor’da kökünden kazındı. Eldarion’un Yüce Kral olarak saltanatı aşağı yukarı bu dönemde sona erdi. Tamamlanmamış bir devam hikayesi olan Yeni Gölge bu yılda geçecekti.
• Tarihi Belirsiz: Celeborn, Círdan ve Orta Dünya’da Birinci Çağ’ı hatırlayan tüm Elfler Son Gemi ile Gri Limanlar’dan ayrıldı. Bu tarihin dayandığı metin Eldarion’un ölümünü D.Ç. 125 olarak verir ve Tolkien tarafından 1959’da kaleme alınmıştır; yani Tolkien’in Aragorn’un ölüm tarihini D.Ç. 100’den D.Ç. 120’ye değiştirdiği Yüzüklerin Efendisi‘nin ikinci baskısından öncesine aittir, bu yüzden kesin tarihi hâlâ belirsizdir.

---

Yeni Gölge

Yeni Gölge, J.R.R. Tolkien’in çok geçmeden yarıda bıraktığı, Yüzüklerin Efendisi‘nin (yaklaşık 13 sayfalık) tamamlanmamış bir devam öyküsüdür. El yazması daha sonra Orta Dünya Halkları kitabının on altıncı bölümü olarak yayımlandı.

Hikaye Elessar’ın oğlu Eldarion’un döneminde geçer. Öykünün farklı versiyonları olayları Karanlık Kule‘nin Düşüşü’nden 100 ila 120 yıl sonrasına yerleştirse de, Tolkien sürecin ilerleyen zamanlarında olayların Eldarion’un hükümdarlığının 100. yılına, Dördüncü Çağ’ın 220. yılına denk gelmesine karar verdi. Metinde Karanlık Ağaç‘tan ve Saelon ile Borlas adında iki karakterden bahsedilir.

Tolkien, 256. Mektup’ta (13 Mayıs 1964 tarihli) bu taslakla ilgili şu yorumu yapmıştır:

“Çöküş’ten yaklaşık 100 yıl sonrasında geçen bir hikaye yazmaya başlamıştım ama fazlasıyla karanlık ve kasvetli bir hal aldı. İnsanlarla uğraştığımız için, doğalarındaki en üzücü kusurla yüzleşmemiz kaçınılmazdı: İyiliğe çabucak doymaları. Öyle ki Gondor halkı barış, adalet ve refah zamanlarında hoşnutsuz ve huzursuz olacak, Aragorn’un soyundan gelen hükümdarlar ise sadece birer kral ve vali haline gelecekti; tıpkı Denethor veya daha kötüsü gibi. Gördüm ki daha o zamandan gizli bir Satanist din merkezi etrafında devrimci komplolar filizlenmişti; Gondorlu çocuklar Orkçuluk oynuyor ve etrafa zarar veriyordu. Bu komplo, ifşa edilmesi ve devrilmesi üzerine bir ‘gerilim’ yazabilirdim ama sadece sıradan bir roman olurdu. Uğraşmaya değmezdi.”

Ölümünden on beş ay önce kaleme aldığı 338. Mektup’ta (6 Haziran 1972 tarihli) konuyu biraz daha açmıştır:

“Dördüncü Çağ’ın ilk birkaç yılı haricinde başka hiçbir şey yazmadım. (Eldarion’un hükümdarlığının sonlarına, Aragorn’un ölümünden yaklaşık yüz yıl sonrasına dayanan bir hikayenin başlangıcı hariç. Daha sonra, Kral’ın Barışı döneminde anlatmaya değer hiçbir öykü çıkmayacağını; Sauron’un devrilişinin ardından yapılacak savaşların pek de ilgi çekmeyeceğini fark ettim elbette. Fakat İnsanların (öyle görünüyor ki) iyilikten er ya da geç sıkılma huyları yüzünden tam da o dönemlerde bir huzursuzluk baş göstereceğine şüphe yoktu: karanlık tarikatlar kuran gizli cemiyetler ve yetme gençler arasında yayılan ‘ork-kültleri’ ortaya çıkacaktı.)”

Yeni Gölge’nin Olay Örgüsü

Gondor Kralı Eldarion’un saltanatı sırasında, Yüzük Savaşı’nda yaşananlar Gondor halkı için artık pek önemsenmeyen öykülerden ibaret hale gelmiştir; yalnızca o günleri görecek kadar yaşayanların erken çocukluk anılarında bir gölge gibi asılı kalmıştır. Beregond‘un küçük oğlu Pen-arduin‘li Borlas da bu insanlardan biriydi. Minas Tirith manzaralı, Anduin kıyısındaki bahçesinde Saelon adında genç bir adamla koyu bir sohbete dalar. Borlas İnsanların kalplerindeki daimi kötülükten, asla bütünüyle kesilip atılamayacak bir “Karanlık Ağaç”tan bahsederken Saelon ondan şüphe duyar. Saelon, gençliğinde bahçesindeki ham meyveleri ziyan ettiği için Borlas’ın onu azarladığı ve bu yaptığına alaycı bir üslupla “Ork işi” dediği günleri hatırlatır. Borlas ise ham meyvelerin israf edilmesinin dünyadan çaldığını ve iyi bir şeyin olgunlaşmasına engel olduğunu dile getirir. Saelon konuyu İnsanların kendi çıkarları için ağaçları kesme alışkanlığına getirdiğinde Borlas, odunun düzgün amaçlarla kullanıldığı ve israf edilmediği sürece ortada yanlış bir şey olmadığını söyler.

Borlas sohbetten yorulmaya başlamıştır ancak Saelon, filizlenen kötülüğün doğasına dair bu tartışmayı sürdürmek niyetindedir. Saelon, Karanlık Ağaç tartışmasını başlatan şeyin kendi çocukluk yaramazlıkları anıları olamayacağını iddia eder; Borlas’ın Herumor‘u kesinlikle duymuş olması gerektiğini söyler. Saelon sözlerine, Yüce Kral’ın ölümünden sonraki bu günlerde giderek daha fazla insanın halinden memnun olmadığını belirterek devam eder. Borlas büyüyen bu huzursuzluğun neyi amaçladığını sorar, Saelon ise Borlas’ın Herumor adını en başta nasıl öğrendiğini sorgular. Önce kimin cevap vereceği üzerine bir inatlaşmadan sonra Saelon, gece çöktüğünde karalar giyinip kendisine katılması şartıyla Borlas’a bilmek istediği her şeyi anlatmayı teklif eder. Saelon bu teklifle Borlas’ın bahçesinden ayrılır.

Tek başına kalan Borlas, Saelon’un arkadaşı olan oğlu Berelach‘ı ve Ethir Anduin‘den gelen gemilerin kaybolduğu yönündeki haberleri düşünür. Dünyaya dönen kadim bir Kötülüğün kokusunu alıyormuşçasına evine döner.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

---

• YouTube
• Discord

Yüzüklerin Efendisi ile Orta Dünya’dan ilginç bilgileri kaçırmamak için takip etmeyi unutmayın.

Eğer bir Yüzüklerin Efendisi hayranıysanız, Orta Dünya sohbetleri için sizi Discord kanalımıza davet ediyoruz: https://discord.gg/ortadunya