İkinci Çağ ve Kronolojisi

“Orta Dünya İnsanları için bunlar karanlık yıllardı, oysa Númenor şanının doruklarındaydı. Orta Dünya’daki olaylara dair kayıtlar çok az ve kısadır; tarihleri de ekseriyetle belirsizdir.”

— Ek B: Yılların Öyküsü, “İkinci Çağ“

Kısaca İ.Ç. olarak da bilinen İkinci Çağ toplam 3.441 yıl sürdü. Öfke Savaşı‘nda Beleriand‘ın yıkılması ve Morgoth‘un infaz edilerek Eä‘dan Hiçlik‘e sürülmesiyle başladı. Bu çağ Númenor’un yükselişi, Sauron‘un Orta Dünya’ya dönüp güç kazanması, Yüzüktayflarının ortaya çıkışı ve Sauron ile Elfler arasındaki ilk Yüzük savaşlarıyla şekillendi. Tek Yüzük de işte bu dönemde dövüldü.

Çağın en büyük iki gücü olan Elf diyarı Lindon‘un (Ossiriand‘ın kalıntıları üzerinde) ve İnsanların yurdu Númenor’un kuruluşu da hemen ardından gerçekleşti.

Lindon, Noldor‘un Orta Dünya’daki son Yüksek Kralı Gil-galad tarafından yönetilen bir Elf diyarıydı. Beleriand’dan geriye kalan topraklarda, Ered Luin dağları ile Ulu Deniz arasında uzanırdı. Círdan‘ın idaresinde kurulan Gri Limanlar‘dan kalkan Elf gemileri her gün Batı’ya yelken açardı. İlk yıllarda birçok Cüce, Mavi Dağlar‘daki yıkılmış Belegost ve Nogrod şehirlerini terk edip Khazad-dûm‘a geçerek Durin’in Halkı‘na katıldı. Çağın ortalarına doğru ise Elrond, Imladris‘i, yani Ayrıkvadi‘yi kurdu.

İkinci Çağ’ın başlarında pek çok Noldor Elfi Ered Luin’in doğusuna geçip Dumanlı Dağlar‘ın eteklerinde Eregion‘u kurdular. Celeborn, Galadriel ve kızları Celebrían‘ın Lothlórien‘e göç etmesinin ardından Eregion’un efendisi olan Curufin oğlu Celebrimbor önderliğindeki bu Elfler, Khazad-dûm Cüceleriyle yakın dostluklar kurdu. Birlikte demircilikte harikalar yarattılar; Elflerin zanaatı bir daha asla ulaşılamayacak bir zirveye çıktı. Bu durum Sauron’un da dikkatini çekti. Sauron Elfleri kandırdı ve yardımıyla Güç Yüzükleri‘ni dövmelerini sağladı. Elfler, Sauron’un gizlice dövdüğü Tek Yüzük ile kendilerine hükmetmek istediğini fark ettiklerinde direndiler; bunun üzerine Sauron onlara savaş açtı. Bu sıralarda Manwë, Glorfindel‘i Maia benzeri güçlerle Orta Dünya’ya geri gönderdi. Elrond ise Gil-galad’ın elçisi olarak Eregion’a yollandı. Savaşta Eregion yıkıldı, Celebrimbor katledildi. Ancak Sauron’un orduları, Númenor Kralı Minastir‘in Ciryatur komutasında gönderdiği devasa donanma tarafından Gwathló Savaşı‘nda bozguna uğratıldı.

İkinci Çağ, çağın ilk yıllarında Edain soyu için yaratılan o büyük ada krallığının, Númenor’un altın çağıydı. Yıllar geçtikçe güçleri öyle arttı ki, geçmişte veya gelecekte hiçbir İnsan ulusu onlara erişemedi. Doğuya yelken açtılar, Orta Dünya’yı keşfettiler ve görkemli şehirler kurdular. Ne var ki Tar-Atanamir‘den itibaren kralları Valar‘a düşman olmaya başladı. Halk ikiye bölündü: Kralın Adamları ve Elfleri hâlâ gizlice kucaklayan İnançlılar (Elendili). Ar-Adûnakhôr gibi sonraki hükümdarlar Elf dillerini tamamen yasakladı.

Sonunda güçleri ve kibirleri o denli büyüdü ki doğrudan Valar’a meydan okudular. Kral Ar-Pharazôn Orta Dünya’ya yelken açıp Umbar‘da karaya çıktı ve Sauron’u esir aldı. Ancak Sauron, Númenóreanları daha da yozlaştırdı. Ar-Pharazôn’un başdanışmanı olup kendini Melkor‘un başrahibi ilan etti. İnançlılar açıkça zulüm görüyor, kurban ediliyordu. Ak Ağaç tapınakta kesilip yakılmadan hemen önce Isildur, Nimloth‘tan bir meyve çalmayı başardı. Ardından Sauron, Ölümsüz Diyarlar‘ın ölümsüzlük bahşettiği yalanıyla Ar-Pharazôn’u Valinor‘a saldırması için kandırdı. Ulu Donanma yok edildi. Dünya Değişti: Aman ve Tol Eressëa Arda‘dan koparıldı, Númenor sulara gömüldü ve dünya yuvarlak hale getirildi.

Bu sırada Orta Dünya’da Karanlık Yıllar yaşanıyordu. İnsanlar basit kabileler halinde yaşıyor ya da Sauron’un tahakkümü altında eziliyordu. Sauron’a hizmet edenler ondan fena halde korkuyor ve bir tanrı gibi tapıyordu. İkinci Çağ’ın başlarında Dúnedain Orta Dünya İnsanlarına yardım etmeye çalışsa da zamanla onlara hükmetme arzusu ağır bastı.

Númenor’un Çöküşü İkinci Çağ’ın sonu olmadı. Elendil önderliğindeki İnançlıların bir kısmı bu yıkımdan sağ çıktı. Umbar Kralın Adamları’nın (artık Kara Númenóreanlar) kalesi olarak kalırken, Elendil ve oğulları Orta Dünya’da sürgün krallıklarını kurdular: Kuzeyde Arnor, güneyde ise Gondor. Gil-galad ile birlikte görkemli bir ordu, Elfler ve İnsanların Son İttifak‘ını kurdular. Yeniden güçlenen Sauron’un üzerine yürüyerek Kara Kule Barad-dûr‘u kuşattılar. Çatışmalar sürerken Isildur Arnor’a yelken açtı, Anárion ise Osgiliath‘ı savundu. Isildur’un, babasının kılıcı Narsil‘in kırıklarıyla Tek Yüzük’ü Sauron’un parmağından kesip alması ve İttifak’ın Sauron’u alt etmesiyle İkinci Çağ nihayete erdi. Savaşın ardından Gil-galad’ı takip eden pek çok Elf Valinor’a yelken açtı; bu da Orta Dünya’daki Noldor krallıklarının sonu demekti.

---

İkinci Çağ’ın Özet Zaman Çizelgesi

Binyıl	Askeri	Siyasi	Diğer
1.	Sauron doğudan döner (y. 500) Sauron Barad-dûr’u inşa eder (1000)	Lindon’un Kuruluşu (1) Númenor’un Kuruluşu (32) Andúnië Lordları unvanı yaratılır (630) Eregion kurulur (750) Hirilondë inşa edilir (877)	Cüceler Khazad-dûm’a göçer (y. 40) Númenóreanlar Orta Dünya ile temas kurar (600)
2.	Elfler ve Sauron Savaşı (1693-1700) Elrond Ayrıkvadi’yi kurar (1697)	Númenóreanlar kalıcı limanlar kurar (1200) Galadriel ve Celeborn Laurelindórenan‘a geçer (1350) İlk gölge Númenor’a düşer (1800)	Güç Yüzükleri dövülür (1500) Üç Yüzük dövülür (1590) Tek Yüzük dövülür (1600)
3.	Umbar tahkim edilir (2280)	Pelargir inşa edilir (2350)	Nazgûl‘ün ilk ortaya çıkışı (2251)
4.	Ar-Pharazôn Umbar’a çıkar (3261) Ulu Donanma Valinor’a saldırır (3319) Son İttifak Savaşı (3429-3441) Sauron’un mağlubiyeti ve Çağ’ın sonu (3441)	Arnor ve Gondor kurulur (3320) Son İttifak kurulur (3430) Númenor’un Çöküşü (3319)

---

İkinci Çağ’ın Ayrıntılı Zaman Çizelgesi (Kronolojisi)

Yıl (İ.Ç.)	Olay
1	Círdan idaresinde Gri Limanlar’ın ve Gil-galad idaresindeki Noldor Krallığı Lindon’un kuruluşu.
32	Edain ve az sayıdaki Drúedain Númenor’a ulaşır. Elros Tar-Minyatur, Númenor’un ilk Kralı olarak Asayı devralır.
y. 40	Birçok Cüce, Mavi Dağlar’daki yıkılmış Belegost ve Nogrod şehirlerini terk edip Khazad-dûm’a, Durin’in Halkı’na katılır.
61	Númenor’un ikinci Kralı ve Elros’un en büyük çocuğu Vardamir Nólimon‘un doğumu. Ardından üç çocuk daha dünyaya gelir.
y. 82	Edain’in Númenor’a göçü sona erer (belki daha da sonra).
192	Númenor’un üçüncü Kralı Tar-Amandil‘in doğumu.
203	Vardilmë‘nin doğumu.
213	Aulendil‘in doğumu.
222	Nolondil‘in doğumu.
300	Galadriel ve Celeborn’un kızı Celebrían’ın muhtemel doğumu.
350	Númenor’un dördüncü Kralı Tar-Elendil‘in doğumu.
361	Eärendur‘un (Amandil’in oğlu) doğumu.
371	Yávien‘in doğumu.
377	Mairen‘in doğumu.
382	Oromendil‘in doğumu.
395	Axantur‘un doğumu.
442	Kral Elros Tar-Minyatur’un ölümü. Vardamir Nólimon Asayı miras alır ama derhal feragat eder. Tar-Amandil, Númenor’un üçüncü Kralı olur.
443	Vardamir Nólimon’un kâğıt üzerindeki saltanatının sonu.
451	Vëantur‘un doğumu.
471	Númenor’un ikinci Kralı Vardamir Nólimon’un ölümü.
y. 500	Sauron harekete geçer ve Doğudaki Orta Dünya’da yeniden yükselir.
512	Caliondo‘nun doğumu.
521	Silmariën‘in doğumu (Not: Ek B Yılların Öyküsü, alternatif olarak doğumunu 548 olarak verir). Andúnië Lordları’nın soyu, Kralların soyundan ayrılır.
532	Silmariën’in kız kardeşi Isilmë‘nin doğumu.
543	Númenor’un beşinci Kralı ve Silmariën’in erkek kardeşi Meneldur‘un doğumu.
551	Lindissë‘nin doğumu.
562	Ardamir‘in (Axantur’un oğlu) doğumu.
575	Cemendur‘un (Axantur’un oğlu) doğumu.
590	Tar-Amandil Asayı devreder. Tar-Elendil, Númenor’un dördüncü Kralı olur.
600	Kralın Gemilerinin Kaptanı Vëantur, Orta Dünya’ya ilk Númenórean seferini düzenler. Númenóreanlar Eriador İnsanlarıyla Kule Tepeleri‘nde buluşur.
601	Vëantur Mithlond seferinden döner.
603	Númenor’un üçüncü Kralı Tar-Amandil’in ölümü.
630	İlk Andúnië Lordu Valandil‘in doğumu.
670	Malantur‘un doğumu.
700	Númenor’un altıncı Kralı Aldarion‘un (Anardil) doğumu. Írildë‘nin doğumu.
711	Hallatan‘ın doğumu.
712	Ailinel‘in doğumu.
725	Aldarion, Vëantur’un kaptanlığını yaptığı Númerrámar gemisiyle Mithlond’a ilk yolculuğuna çıkar.
727	Aldarion ve Vëantur Númenor’a döner.
729	Almiel‘in doğumu.
730	Aldarion Mithlond’a ikinci yolculuğuna çıkar.
733	Aldarion Númenor’a döner.
735	Aldarion Orta Dünya’ya üçüncü yolculuğuna çıkarak güneyde Belfalas Körfezi‘ne kadar kıyıları gezer.
739	Aldarion, Gil-galad’dan babası Meneldur’a hediyelerle Númenor’a döner.
740	Tar-Elendil Asayı devreder. Tar-Meneldur, Númenor’un beşinci Kralı olur.
750	Eregion kurulur ve Ost-in-Edhil‘in inşası başlar. Aldarion Maceracılar Loncası’nı kurar.
751	Númenor’un dördüncü Kralı Tar-Elendil’in ölümü.
771	Erendis‘in doğumu.
799	Soronto‘nun doğumu.
800	Aldarion Kralın Varisi ilan edilir.
806	Aldarion’un yedi yıllık deniz seferi.
813	Aldarion Númenor’a döner.
816	Palarran tamamlanır. Aldarion’un dört yıllık deniz seferi.
820	Aldarion Númenor’a döner.
824	Tar-Meneldur, Aldarion’un yetkilerini iptal eder. Aldarion’un beş yıllık deniz seferi.
829	Aldarion döner ve derhal on dört yıllık yeni seferine çıkar.
840	Nessanië‘nin doğumu.
843	Aldarion Númenor’a döner. Tar-Meneldur yetkilerini iade eder.
850	Aldarion ve Erendis Andúnië‘ye yelken açar.
852	Hallacar‘ın doğumu.
858	Aldarion Erendis ile nişanlanır.
861	Aldarion ve Erendis, o dönene kadar evlenmemeye ant içer.
863	Aldarion’un altı yıllık deniz seferi.
869	Aldarion Númenor’a döner. Orta Dünya’ya yelken açanların üzerine ilk gölge düşer.
870	Aldarion (Anardil) ve Erendis’in düğünü.
873	Ancalimë‘nin doğumu.
877	Aldarion, yeni inşa edilen Hirilondë ile ikinci kez beş yıllık bir sefere çıkar.
880	Ancalimë, babasının Lord Aldarion olduğunu öğrenir.
882	Aldarion döner. Aldarion (Anardil) ve Erendis ayrılır.
883	Tar-Aldarion, Númenor’un altıncı Kralı olarak Asayı devralır.
892	Ancalimë Kralın Varisi ilan edilir ve evlilik yasasını değiştirir.
900	Caliondo’nun ölümü.
y. 901	Tar-Aldarion krallık görevlerine rağmen sık sık Númenor’dan uzaktır ve Ancalimë bu döneme dek Emerië ile Armenelos arasında sık sık yer değiştirir.
942	Meneldur’un ölümü.
985	Erendis’in boğularak ölümü.
1000	Sauron, Barad-dûr’un inşasına başlar. Ancalimë, Hallacar ile evlenir.
1003	Anárion’un doğumu.
1075	Tar-Ancalimë, Númenor’un ilk Hükümran Kraliçesi ve yedinci hükümdarı olarak Asayı devralır.
1098	Tar-Aldarion’un ölümü.
1174	Súrion‘un doğumu.
1200	Annatar Lindon’a gelir, ancak Ereinion Gil-galad ona güvenmeyip geri çevirir. Númenóreanlar, Lond Daer Enedh dâhil olmak üzere Orta Dünya’da kalıcı limanlar inşa etmeye başlar.
1211	Hallacar’ın ölümü.
1280	Tar-Anárion, Númenor’un yedinci Kralı olarak Asayı devralır.
1285	Ancalimë’nin ölümü.
1320	Telperiën‘in doğumu.
y. 1350	Celeborn ve Galadriel kızları Celebrían ile birlikte Eregion’dan ayrılarak Lothlórien’e (Laurelindórenan) göç eder. Celebrimbor Eregion’un efendisi olur.
1394	Tar-Súrion, Númenor’un sekizinci Kralı olarak Asayı devralır.
1404	Tar-Anárion’un ölümü.
1474	Minastir’in doğumu.
1500	Güç Yüzükleri dövülür; Celebrimbor idaresindeki Noldor’a Sauron rehberlik eder. Annatar Eregion’dan ayrılır.
1556	Tar-Telperiën, Númenor’un ikinci Kraliçesi ve onuncu hükümdarı olarak Asayı devralır.
1574	Tar-Súrion’un ölümü.
1590	Üç Yüzük dövülür.
1600	Tek Yüzük, Sauron tarafından Elflerin haberi olmadan gizlice dövülür. Barad-dûr tamamlanır. Sauron kendini açıkça ilan eder ve Celebrimbor onun ihanetini fark eder. Glorfindel Maia benzeri güçlerle Manwë tarafından Orta Dünya’ya geri gönderilir. Rómestámo ve Morinehtar Orta Dünya’ya gelir.
1605	Sauron Eriador’u işgal etmek için doğuda ordular toplamaya ve hazırlamaya başlar, ancak bu durum Doğudaki iki Büyücü’nün direnişiyle karşılaşır.
1634	Ciryatan‘ın doğumu.
1693	Üç Yüzük saklanır. Elfler ve Sauron Savaşı başlar.
1695	Sauron Eriador’u işgal eder. Elrond, Gil-galad’ın elçisi olarak Eregion’a gönderilir.
1697	Eregion yağmalanır ve yıkılır. Celebrimbor katledilir. Ayrıkvadi kurulur. Khazad-dûm kapılarını kapatır. Cüceler Sauron’a arkadan saldırır.
1699	Sauron Eriador’u kasıp kavurur. Ayrıkvadi ve Lindon kuşatılır.
1700	Minastir, Ciryatur komutasında Lindon’a devasa bir donanma gönderir ve Gwathló Savaşı’nda galip gelir. Sauron Númenóreanlar tarafından yenilgiye uğratılır; güçleri Eriador’dan çekilir ve neredeyse tamamen yok edilir.
1701	Sauron Eriador’dan sürülüp Mordor’a kaçar. İlk Ak Divan toplanır. Galadriel ve Celeborn Belfalas‘a gider.
1731	Tar-Telperiën’in ölümü. Tar-Minastir on birinci Kral olarak Asayı devralır (Not: Kaynaklar Telperiën’in saltanatı sırasında onun Kral mı yoksa Kralın Varisi mi olduğu konusunda ayrılır).
1800	Atanamir‘in doğumu. Númenóreanlar Orta Dünya’da kıyı hakimiyetleri ve kalıcı yerleşimler kurmaya başlar.
1869	Tar-Ciryatan, Númenor’un on ikinci Kralı olarak Asayı devralır.
1873	Tar-Minastir’in ölümü.
1986	Tar-Ancalimon‘un doğumu.
2029	Büyük Tar-Atanamir on üçüncü Kral olarak Asayı devralır, ancak Valar’a düşmandır. Elendili, yani “İnançlılar” hâlâ Elfleri gizlice kabul etmektedir.
2035	Tar-Ciryatan’un ölümü.
2136	Telemmaitë‘nin doğumu.
2221	Tar-Atanamir’in ölümü. Tar-Ancalimon on dördüncü Kral olarak Asayı devralır. Númenor halkı iki gruba ayrılır: Kralın Adamları ve İnançlılar.
2251	Kralın Adamları tarafından Elf lisanı Númenor’da yasaklanır. Nazgûl ilk kez ortaya çıkar.
2277	Vanimeldë‘nin doğumu.
2280	Umbar kurulur ve büyük bir Númenor kalesine dönüştürülür.
2286	Herucalmo‘nun doğumu.
2350	Pelargir inşa edilir. İnançlı Númenóreanların ana limanı olur.
2386	Tar-Ancalimon’un ölümü. Tar-Telemmaitë on beşinci Kral olarak Asayı devralır.
2406	Alcarin‘in doğumu.
2516	Calmacil‘in doğumu.
2526	Tar-Telemmaitë’nin ölümü. Tar-Vanimeldë, Númenor’un üçüncü Kraliçesi ve on altıncı hükümdarı olarak Asayı devralır.
2618	Ardamin‘in doğumu.
2630	Gimilzagar‘ın doğumu.
2637	Tar-Vanimeldë’nin ölümü. Herucalmo tahtı gasp edip “Tar-Anducal” adıyla hüküm sürer ancak resmi krallar listesinde sayılmaz.
2657	Tar-Anducal’ın ölümü. Tar-Alcarin on yedinci Kral olarak Asayı devralır.
2709	Adûnakhôr‘un doğumu.
2737	Tar-Alcarin’in ölümü. Ar-Belzagar (Tar-Calmacil) on sekizinci Kral olarak Asayı devralır.
2798	Zimrathôn‘un doğumu. Sauron kıyılardan geri çekilir.
2825	Ar-Belzagar’ın ölümü. Ardamin, Ar-Abattârik adıyla Asayı devralır.
2876	Sakalthôr‘un doğumu.
2899	Ar-Abattârik’in ölümü. Ar-Adûnakhôr, Númenor’un yirminci Kralı olarak Asayı devralır. Kraliyet adını Quenya yerine Adûnaic dilinde alan ilk kişidir ve etrafındakilerin Elf dillerini kullanmasını yasaklar.
2960	Gimilzôr‘un doğumu. Elf dili Númenor’da tamamen terk edilir.
2962	Ar-Adûnakhôr’un ölümü. Ar-Zimrathôn yirmi birinci Kral olarak Asayı devralır.
3033	Ar-Zimrathôn’un ölümü. Ar-Sakalthôr yirmi ikinci Kral olarak Asayı devralır.
3035	Inziladûn‘un doğumu.
3044	Gimilkhâd‘ın (Gimilzôr’un ikinci ve küçük oğlu) doğumu.
3102	Ar-Sakalthôr’un ölümü. Ar-Gimilzôr yirmi üçüncü Kral olarak Asayı devralır.
y. 3110-3117	Elf dillerinin kullanımı ve Elflerle temas resmen yasaklanır. Elflerin Númenor’a girmesine artık izin verilmemektedir. Míriel‘in doğumu (3117).
3118	Pharazôn‘un doğumu.
3119	Elendil’in doğumu.
3175-3177	Tar-Palantir‘in tövbesi (Not: Yılların Öyküsü’nde iç savaşla birlikte anılır). Ar-Gimilzôr’un ölümü. Tar-Palantir yirmi dördüncü Kral olarak Asayı devralır. İç karışıklık/savaş patlak verir. Ak Ağaç kehaneti dile getirilir.
3209	Isildur’un doğumu.
3219	Anárion’un doğumu.
3243	Gimilkhâd’ın 198 yaşında ölümü.
3255	Tar-Palantir’in ölümü. Altın Ar-Pharazôn, birinci dereceden kuzeni Míriel (Tar-Palantir’in kızı) ile evlenir ve Asayı gasp eder.
3261	Ar-Pharazôn Orta Dünya’ya yelken açar ve Umbar Limanı’na çıkar.
3262	Sauron esir alınarak Númenor’a götürülür, ancak Númenóreanları içten içe yozlaştırmaya başlar.
3265	Sauron, Ar-Pharazôn’un başdanışmanı olur.
3262-3299	Sauron, “Karanlığın Efendisi” Melkor’un başrahibi olarak kendini ilan eder. İnançlılar açıkça zulüm görür ve Melkor’a kurban edilir. Ak Ağaç tapınakta kesilip yakılmadan önce Isildur, Nimloth’tan bir meyve çalar.
3299	Isildur’un en büyük oğlu Elendur‘un doğumu.
3310	Sauron, Ölümsüz Diyarlar’ın ölümsüzlük bahşettiği yalanıyla Ar-Pharazôn’u Valinor’a saldırması için kandırır. Ulu Donanma’nın inşası başlar.
3316	Amandil Aman’a yelken açar.
3318	Anárion’un dördüncü çocuğu ve Númenor’da doğan son insan olan Meneldil‘in doğumu.
3319	Ar-Pharazôn Aman’a ayak basar ve Ulu Donanma Valinor’a saldırır. Sulara gömülen Númenor’un Çöküşü. Dünya Değişir: Aman ve Tol Eressëa Arda’dan koparılır ve dünya yuvarlak hale getirilir. Ar-Pharazôn ve Míriel’in ölümü. Sauron Orta Dünya’ya geri kaçar. Elendil ve oğulları Orta Dünya kıyılarına varır.
3320	Arnor ve Gondor, Elendil ve oğulları tarafından sürgün krallıkları olarak kurulur. Umbar, artık Kara Númenóreanlar olarak bilinen Kralın Adamları’nın kalesi olmaya devam eder.
3339	Isildur’un ikinci oğlu Aratan‘ın Gondor’da doğumu.
3379	Isildur’un üçüncü oğlu Ciryon‘un Minas Ithil‘de doğumu.
3399	Cemendur’un doğumu.
3429	Sauron’un güçleri sürpriz bir saldırı başlatır, Minas Ithil’i ele geçirip Ak Ağaç’ı yakar. Isildur Arnor’a yelken açarken Anárion Osgiliath’ı savunur. Son İttifak Savaşı başlar.
3430	Elfler ve İnsanların Son İttifakı kurulur. Valandil’in doğumu.
3431	Son İttifak Imladris’e yürür.
3434	Son İttifak Mordor’a yürür ve Sauron’un güçleri Dagorlad Savaşı‘nda bozguna uğrar. Barad-dûr Kuşatması başlar. Oropher ve Amdír katledilir.
3440	Anárion’un ölümü.
3441	Ereinion Gil-galad ve Elendil’in Sauron ile girdikleri teke tek dövüşte ölmeleri. Isildur’un babasının kılıcı Narsil’in kırıklarını alıp Tek Yüzük’ü Sauron’un parmağından keserek Sauron’u alt etmesi; Sauron’un fiziksel formunu yok etmesi ve savaşı kazanması. Savaşın ardından Gil-galad’ın izinden giden pek çok Elf Valinor’a göç eder ve Orta Dünya’daki Noldor krallıkları sona erer. Çağ’ın sonu.

---

Karanlık Yıllar

Karanlık Yıllar, Orta Dünya ırklarının, bilhassa da İnsanların Sauron’un tahakkümü altında ezildiği, İkinci Çağ’ın o uzun yıllarıydı.

Öfke Savaşı’nın ardından Morgoth mağlup edilip Valar tarafından yargılandı, ancak sağkolu Sauron bu yargılamadan kaçmayı başardı. Edain’e Elenna adası bahşedilmişti ve orada refah içinde yaşadılar. Elfler ve Cüceler kendi diyarlarına çekilirken, bu diyarların dışındaki “Orta Dünya geriledi; ışık ve bilgelik solup gitti.” Yılların Öyküsü’ne göre, Númenor’un aksine Orta Dünya’daki olayların tarihleri ekseriyetle belirsizdir.

Valar’ın ve Morgoth’un çağrılarına kulak asmayan Orta İnsanlar, Eldar ya da Edain ile hiçbir temasları olmadan ilkel bir duruma gerilediler. Bunun yerine, Beleriand’ın yıkımından kaçan bazı habis İnsanlar doğuya gelerek onların Kralları oldular. Bu yüzden Orta İnsanlar Valar tarafından kendi hallerine terk edildi.

Bazı İnsan topluluklarının tarımı öğrenmesi Entkadınları sayesindeydi ve bu İnsanlar onları hep saygıyla andı. Rhovanion‘un ilkel Kuzeylileri Orklardan arta kalanlara karşı savunmasızdı ancak onlarla İttifak kuran Uzunsakallar sayesinde metal silahlara kavuştular.

İ.Ç. 600 civarında Númenóreanlar Orta Dünya’ya gemiler gönderdi, Orta İnsanlarla temas kurup onlara tarım, taş işçiliği ve demircilik öğretmeye başladılar. Fakat İ.Ç. 882 dolaylarında Kral Gil-galad, Númenóreanları doğuda şeytani bir gücün şekillendiği konusunda uyaracaktı.

Nitekim Sauron, doğuda ve güneyde, bir kısmı eskiden Morgoth tarafından yozlaştırılmış Karanlık İnsanları bir araya getirmekle meşguldü. İ.Ç. 1000 dolaylarında Mordor’a yerleşti ve topraklarını Kara Kapı ve köleleştirip yozlaştırdığı İnsan ordularıyla tahkim etti. Ayrıca Hüküm Dağı yakınlarında Barad-dûr’u inşa etti.

Sauron Eregion’un refah içindeki Elflerini yozlaştırmaya çalıştı ve onları Güç Yüzükleri’ni yapmaya ikna etti. Elfler onu reddettiğinde ise aralarında kanlı bir savaş koptu. Sauron Eregion’u yerle bir edip Eriador’un büyük kısmını harap etti; Elfleri Mavi Dağlar’a, Cüceleri ise Moria‘ya çekilmek zorunda bıraktı.

Kendisine “Dünyanın Efendisi” diye tapan İnsanların karşısına adil ve bilge bir suretle çıkan Sauron, artık Doğu’nun ve Güney’in büyük bölümüne, hatta Batı diyarlarının da çoğuna hükmediyordu. Eski efendisinin tüm şeytani hizmetkârlarını etrafına topladı, Orklar onun idaresinde çoğaldıkça çoğaldı. Sauron güç ve korkuyla hükmediyordu; gücünün dünyaya yayıldığını görenler ona bu dönemde Karanlık Lord ve Düşman demeye başladılar. Özgürlüğe veya rekabete asla tahammülü yoktu; Númenor kadar Elfleri de yok etmeyi arzuluyordu. Elfler Sauron’un peşlerine düştüğü bu yılları “Kaçış Günleri” olarak anarlar; Sauron’un giremediği Lindon’a sığınmış, bazıları ise Denizi aşarak En Uzak Batı’ya göç etmişti.

Diğer halklar ise korku içinde dağlara ya da ormanlara çekildi. Sauron’un hizmetkârları tarafından komuta edilip güçlenen Orklar, Uzunsakalların dağlarını yeniden işgal etti. Gundabad geri alındı, Gri Dağlar istila edildi ve Moria’nın Demir Tepeler ile bağlantısı koptu. Bu durum aynı zamanda Kuzeylilerle olan İttifaklarını da bozdu; üstelik Kuzeyliler o sıralarda Orklar ve vahşi Doğulu kabilelerle de savaş halindeydi. Savaş onları darmadağın etti; geride kalan az sayıdaki insan yoksullaştı, mağaralarda veya Kuyutorman sınırlarında yaşamak zorunda kaldı.

Ak Dağlar İnsanlarının bir kısmı Sauron’dan korkup ona tapmaya başladı. İçlerinden bir kısmı ise kuzeye, Dumanlı Dağlar’ın güney vadilerine göçtü.

Ancak sonrasında kudretli Númenóreanlar Elflerin çağrısına kulak verdi ve destek için gemiler ve ordular gönderdi. Minastir’in Ciryatur komutasında gönderdiği büyük bir donanma Gwathló Savaşı’nda zafer kazandı. Çetin çarpışmaların ardından ittifak, Eriador’u geri almayı başardı ve Karanlık Lord’u bir avuç ork ile birlikte Mordor’a geri sürdü.

Savaş bitmiş olsa da, bu Karanlık Günler‘in sonu değildi. Sauron gücünü uzak güneye ve doğuya yönelterek vahşi kabileleri fethetti ve boyunduruğu altına aldı.

Númenor’un Üzerine Düşen Gölge

Bu sırada Númenor Gölge’nin altına girdi ve sömürgeciler Batı diyarlarının ilkel İnsanlarına zulmedip, onlardan haraç ve zenginlik talep etmeye başladılar. Orta Dünya’nın bazı yerli halkları, bu Kara Númenóreanlardan ve gemilerinden, sonunda Agar diyarını fethedip halkını katledecekleri korkusuyla fena halde çekiniyordu.

Sauron dikkatini bir kez daha batıya çevirdi, kendini “İnsanların Kralı” ilan ederek Númenórean kolonilerine ve limanlarına karşı harekete geçti. Geleneksel olarak “İnsanların Kralları” olan kibirli Númenóreanlar, onu en büyük rakipleri olarak gördü ve bir kez daha üzerine yürüdüler. Kral Ar-Pharazôn Sauron’u tutsak olarak Númenor’a götürdü, ki bu halkın daha da yozlaşmasına yol açtı. Sauron Ar-Pharazôn’un başdanışmanı oldu ve kendini Melkor’un başrahibi ilan etti. İnançlılar açıkça zulüm görüyor, ilkel İnsanlar insan kurbanı olarak kullanılıyordu. Sauron, Ölümsüz Diyarlar’ın ölümsüzlük bahşettiği yalanıyla Ar-Pharazôn’u Valinor’a saldırması için kandırdı ve bu eninde sonunda Númenor’un Çöküşü ve Dünyanın Değişimi ile sonuçlandı.

Sauron’un ruhu Orta Dünya’ya kaçarak Mordor’a döndü ve burada yavaş yavaş gücünü yeniden topladı. Artık adil bir surete bürünemediğinden, terör ve zorbalıkla hükmetmeye başladı.

Yıkımdan kurtulan İnançlılar, Orta Dünya’da Gondor ve Arnor’u kurarak, aralarında vaktiyle Sauron’a tapınan Dağların İnsanlarının da bulunduğu İnsan topluluklarını kendi sancakları altında topladılar. Sauron hâlâ en büyük ve baş düşmanları olarak gördüğü Númenóreanlara karşı önleyici bir saldırı başlattı. Númenóreanlar, Lindon Elfleriyle Son İttifak’ı kurarak Son İttifak Savaşı’nda Sauron’la çarpıştılar. Nihayetinde Isildur, babasının kılıcı Narsil’in kırıklarını alıp Tek Yüzük’ü Sauron’un parmağından keserek onu mağlup ettiğinde Sauron yok oldu.

Sauron’un mağlubiyeti Karanlık Yıllar’ı ve İkinci Çağ’ı sona erdirdi, böylece Üçüncü Çağ‘da Númenor krallıkları refah içinde yükselebildi.

Bu dönemin diğer isimleri Kara Yıllar, Denize kaçan Elfler için Kaçış Günleri ve Karanlık Günler’di. Aragorn bir noktada Yeminbozanlar‘a Lanetli Yıllar‘dan bahseder; Robert Foster bunun o dönemin başka bir ismi olduğunu belirtir (gerçi Arda Ansiklopedisi bunun belirsiz bir terim olduğunu, muhtemelen Yeminbozanların Ak Dağlar’da dolanmaya lanetlendiği Üçüncü Çağ’a atıfta bulunduğunu kabul eder).

---

Orta Günler

“Kadim Günler geride kaldı. Orta Günler geçip gidiyor. Genç Günler başlıyor.”

— Saruman

Orta Günler, Orta Dünya’da Kadim Günler’i takip eden dönemdi. Kadim Günler’in, Birinci Çağ‘ın sonundan önceki yıllar olduğu düşünülürse, Orta Günler dünyanın İkinci ve Üçüncü Çağlarıydı. Orta Günler’in ardından, İnsanların Hükümranlığı ile şekillenecek olan Genç Günler gelecekti.

---

Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

➡️ İkinci Çağ ne kadar sürmüştür?

Kısaca İ.Ç. olarak da bilinen İkinci Çağ, Orta Dünya tarihinde toplam 3.441 yıl sürmüştür.

➡️ İkinci Çağ nasıl başlamıştır?

İkinci Çağ, Öfke Savaşı’nda Beleriand’ın yıkılması ve Morgoth’un infaz edilerek Eä’dan Hiçlik’e sürülmesiyle başlamıştır.

➡️ Tek Yüzük hangi çağda dövülmüştür?

Tek Yüzük, İkinci Çağ döneminde, Karanlık Lord Sauron tarafından elflere hükmetmek amacıyla gizlice dövülmüştür.

➡️ İkinci Çağ nasıl sona ermiştir?

Elfler ve İnsanların Son İttifak Savaşı’nın sonunda, Isildur’un babasının kılıcı Narsil’in kırıklarıyla Tek Yüzük’ü Sauron’un parmağından kesip alması ve onu fiziksel olarak alt etmesiyle İkinci Çağ nihayete ermiştir.

---

• YouTube
• Discord

Yüzüklerin Efendisi ile Orta Dünya’dan ilginç bilgileri kaçırmamak için takip etmeyi unutmayın.

Eğer bir Yüzüklerin Efendisi hayranıysanız, Orta Dünya sohbetleri için sizi Discord kanalımıza davet ediyoruz: https://discord.gg/ortadunya